Các truyền bản
Địa tạng bồ tát bản nguyện kinh, hai cuốn, Hán, do ngài Thật-xoa-nan-đà (Śikṣananda) dịch vào đời Đường, khoảng năm 695-704.
Truyền bản này hiện có số ký hiệu 412, ở Đại chính 13, tr 777. Bản này phân thành hai cuốn, gồm thượng và hạ. Cuốn thượng, từ phẩm thứ nhất đến phẩm thứ sáu; cuốn hạ là từ phẩm thứ bảy đến phẩm mười ba.
Tuy nhiên, chiếu theo tạng bản chùa Thiên Mụ khắc in lại vào năm Minh Mạng, năm thứ tư (1823), ghi bản kinh này là do ngài Tam tạng Pháp sư Pháp Đăng dịch; và vào năm Quý mùi (1943), thời Bảo Đại, phụ chú Quốc ngữ, tức phiên âm từ Hán ngữ thành Việt âm, bằng mẫu tự La-tinh, nhưng ở trong thư mục của Đại chính 13, không thấy ghi tên vị Pháp sư này.
Bản dịch của Hòa thượng Thích Trí Tịnh từ Hán sang Việt lại ghi là dịch từ bản Hán của ngài Tam tạng Pháp sư Pháp Đăng. Và dịch bản này phân thành ba cuốn. Cuốn thượng là từ phẩm một đến phẩm thứ tư; cuốn trung là từ phẩm thứ năm đến phẩm thứ chín; cuốn hạ là từ phẩm thứ mười đến phẩm thứ mười ba. Trong đó, mỗi phẩm đều có nêu lên từng tiểu mục, nhưng tạng bản khắc in ở chùa Thiên Mụ vào thời Minh Mạng năm thứ tư (1823), các phẩm không có nêu lên từng tiểu mục như bản dịch của Hòa thượng Thích Trí Tịnh.
Địa Tạng Bồ Tát bản nguyện kinh, mười cuốn có liên hệ đến Đại thừa Đại tập Địa tạng Thập luân kinh, do ngài Huyền Trang đời Đường dịch, số ký hiệu 411, Đại chính 13, tr721.
Kinh này có hai bản Việt dịch được nhiều giới Tăng Ni Phật tử biết đến và trì tụng.
Bản Việt dịch của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dựa vào bản Hán của Tam tạng Pháp sư Pháp Đăng.
Bản dịch này đã xuất bản 1947 và sau 1975, tái bản đến lần thứ 11, nhà Xuất bản Tôn giáo, 2008.
Phẩm thứ nhất: Thần thông trên cung trời Đao Lợi
Phẩm này nêu các tiểu mục như sau:
1-Phật hiện thần thông.
2-Trời, Rồng,… hội họp.
3-Đức Phật phát khởi.
4-Trưởng giả tử phát nguyện.
5-Bà-la-môn nữ cứu mẹ.
Phẩm thứ hai: Phân thân tập hội
Phẩm này nêu lên các tiểu mục như sau:
1-Hóa thân cùng quyến thuộc.
2-Đức Như lai an ủi ủy thác.
Phẩm thứ ba: Quán chúng sinh nghiệp duyên
Phẩm này nêu các tiểu mục như sau:
1-Phật mẫu thưa hỏi.
2-Bồ tát lược thuật.
Phẩm thứ tư: Nghiệp cảm của chúng sinh
Phẩm này nêu lên các tiểu mục như sau:
1-Bồ tát vâng chỉ.
2-Định tự tại vương bạch hỏi.
3-Ông vua nước lân cận.
4-Quang mục cứu mẹ.
5-Tứ thiên vương hỏi Phật.
6-Phương tiện giáo hóa.
Phẩm thứ năm: Danh hiệu của địa ngục
Phầm này nêu lên các tiểu mục như sau:
1-Phổ hiền hỏi.
2-Danh hiệu của địa ngục.
3-Tội báo trong địa ngục.
Phẩm thứ sáu: Như lai tán thán
Phẩm này nêu lên các tiểu mục như sau:
1-Phật phóng quang dặn bảo.
2-Phổ quảng thưa thỉnh.
3-Phật dạy sự lợi ích.
4-Khỏi nữ thân.
5-Thân xinh đẹp.
6-Quỷ thần hộ vệ.
7-Khinh chê mắc tội.
8-Tiêu tội chướng.
9-Siêu độ vong linh.
10-Khỏi nô lệ.
11-Sinh con dễ nuôi.
12-Ngày thập trai tụng kinh được phước.
13-Danh hiệu của kinh.
Phẩm thứ bảy: Lợi ích cả kẻ còn người mất
Phẩm này nêu các tiểu mục như sau:
1-Khuyến tu Thánh đạo.
2-Trưởng giả bạch hỏi.
3-Kẻ còn người mất đều được lợi.
Phẩm thứ tám: Các vua Diêm la khen ngợi
Phẩm này nêu lên các tiểu mục như sau:
1-Diêm la vương cùng quỷ vương vân tập.
2-Vua Diêm la bạch Phật.
3-Phật giảng sở nhân.
4-Quỷ vương bày thiện nguyện.
5-Chủ mạng trình thưa.
6-Khi sinh nở nên làm lành kiêng ác.
7-Lúc chết nên tu phước.
8-Đức Phật căn dặn.
9-Đức Phật thọ ký cho chủ mạng.
Phẩm thứ chín: Xưng danh hiệu chư Phật
Phẩm thứ mười: So sánh nhân duyên công đức của sự bố thí
Phẩm thứ mười một: Địa thần hộ pháp
Phẩm thứ mười hai: Thấy nghe được lợi ích
Phẩm này nêu lên các tiểu mục như sau:
1-Đức Phật phóng quang tuyên cáo.
2-Quán-thế-âm cầu thỉnh.
3-Đức Phật tán thán và hứa khả.
4-Thấy nghe thêm phước trời.
5-Người bịnh được lợi.
6-Tiên vong được phước.
7-Nguyện lớn sớm thành.
Phẩm thứ mười ba: Dặn dò cứu độ nhân thiên
Phẩm này nêu lên các tiểu mục như sau:
1-Đức phật giao phó.
2-Bồ tát tuân chỉ.
3-Hư không tạng bạch hỏi.
4-Hai mươi tám điều lợi ích.
5-Bảy điều lợi ích.
6-Đại hội tán thán.
Bản Việt dịch của Hòa thượng Thích Trí Quang, dựa vào bản Hán của ngài Thật-xoa-nan-đà, đời Đường (695-704).
Bản Việt dịch này đã xuất bản năm 1970; bản hiệu đính, nhà Xuất bản Thành phố, xuất bản 11/1994. Nội dung cũng có mười ba phẩm, phân thành ba cuốn: Cuốn trên, cuốn giữa, cuối dưới, nhưng mỗi phẩm không nêu lên các tiểu mục như bản Việt dịch của Hòa thượng Thích Trí Tịnh.
Cuốn trên có bốn phẩm, gồm:
Phẩm 1: Thần thông tại cung Đao lợi.
Phẩm 2: Thân phân hóa qui tụ lại.
Phẩm 3: Quán sát nghiệp quả chúng sinh.
Phẩm 4: Nghiệp quả của người Diêm phù.
Cuốn giữa có năm phẩm, gồm:
Phẩm 5: Danh xưng địa ngục.
Phẩm 6: Thế Tôn tuyên dương.
Phẩm 7: Lợi ích người còn kẻ mất.
Phẩm 8: Chúa tôi Diêm-la xưng tụng.
Phẩm 9: Xưng tụng danh hiệu chư Phật.
Cuốn dưới có bốn phẩm, gồm:
Phẩm 10: Trắc lượng công đức bố thí.
Phẩm 11: Thần đất hộ trì.
Phẩm 12: Lợi ích của sự thấy nghe.
Phẩm 13: Thế Tôn ký thác.
Ngoài hai bản Việt dịch này còn có những bản Việt dịch khác nữa, như bản dịch của Thượng tọa Thích Tuệ Nhuận, xuất bản 1964, Địa tạng mật nghĩa của Cư sĩ Mai Thọ Truyền 1957…
Ý nghĩa tên kinh
Tên kinh tiếng Phạn: Kṣitigarbhasūtra. Hán bản, ngài Thật-xoa,nan-đà dịch là Địa tạng Bồ tát Bản nguyện kinh.
Ở phẩm thứ sáu của kinh này, đức Thế Tôn đã ca ngợi và nêu lên công hạnh Thần lực của Bồ tát Địa tạng với Bồ tát Phổ quảng như sau: “Này Phổ quảng, nên biết! Bồ tát Địa tạng có trăm ngàn vạn ức Thần lực-uy hùng-vĩ đại đối với sự lợi ích chúng sinh như vậy, không thể nào nói hết.
Chúng sinh nơi cõi Diêm phù đề này, có nhân duyên rất lớn đối với ngài Địa tạng Đại sĩ. Họ hoặc nghe danh hiệu hay nhìn thấy hình tượng Bồ tát Địa tạng, cho đến nghe kinh này, dù chỉ ba chữ, năm chữ, hay một bài kệ hoặc một câu, những người ấy, hiện tại hưởng thụ sự an vui kỳ diệu mà trăm nghìn vạn đời trong tương lai đều sinh ra ở trong những gia tộc tôn quý với đời sống thường được đoan chính.
Bấy giờ, Bồ tát Phổ quảng, nghe đức Phật-Như lai, xưng dương, tán thán Bồ tát Địa tạng xong, liền quỳ xuống chắp tay bạch trình lên đức Phật rằng:
Từ lâu, con đã biết vị Bồ tát Đại sĩ này có Thần lực và nguyện lực không thể nào nghĩ bàn này rồi. Nhưng, vì con muốn cho những chúng sinh ở đời sau này, biết rõ những lợi ích ấy, nên mới trình hỏi đức Như lai. Ngài dạy: Con xin cung kính đảnh lễ tiếp nhận.
Bạch đức Thế Tôn! Kinh này tên gọi là gì và khiến cho con phải hoằng truyền như thế nào?
Đức Phật dạy Bồ tát Phổ quảng kinh này có ba danh hiệu: Một, gọi là Địa tạng bản nguyện kinh; cũng gọi là Địa tạng bản hạnh kinh; cũng là Địa tạng bản thệ lực kinh.
Bồ tát Địa tạng từ kiếp lâu xa đến nay, phát nguyện trọng đại lợi ích đối với chúng sinh, nên quý vị hãy y cứ theo nguyện trọng đại ấy mà lưu truyền. Bồ tát Phổ quảng nghe đức Phật dạy xong, chắp tay cung kính bước lui về lại chỗ ngồi”.(No 412, tr793/6, Đại chính 13).
Bản nguyện là nguyện xưa. Nghĩa là Bồ tát Địa tạng đã trải qua vô lượng kiếp tu hành Bồ tát đạo, vì lợi ích chúng sinh, thành tựu Thập địa kể cả những địa vị Thanh văn, Duyên giác đến nay là không thể nghĩ bàn.
Lại nữa, trong kiếp quá khứ lâu xa, không thể nào nói hết, Bồ tát Địa tạng đã từng là một vị đại Trưởng giả, ở thời đức Như lai Sư-tử-cụ-túc-vấn-tấn-vạn-hạnh, vị đại Trưởng giả ấy, thấy tướng hảo của đức Phật này xinh đẹp đoan nghiêm liền cung kính hỏi rằng: “Ngài do thực hành hạnh nguyện gì mà được tướng hảo trang nghiêm như vậy?”
Đức Phật ấy trả lời với đại Trưởng giả: “Muốn thực hành để có được thân thể tướng hảo trang nghiêm này, thì phải trải qua thời gian lâu xa cứu khổ chúng sinh”.
Nghe đức Phật ấy dạy, đại Trưởng giả liền khởi tâm phát nguyện trước đức Phật ấy rằng: “Từ nay trải qua vô số kiếp cho đến tận cùng biên cương vị lai, con nguyện vì chúng sinh tội khổ ở trong sáu đường vận dụng mọi phương tiện mà làm cho tất cả họ đều được giải thoát, bấy giờ tự thân con mới thành tựu Phật đạo”.
Do đối trước đức Phật ấy, đã phát nguyện lớn lao như vậy, nên ngày nay, dù đã trải qua đến trăm ngàn vạn ức trăm triệu kiếp không thể nói hết, Bồ tát Địa tạng vẫn còn hành Bồ tát đạo (No 412, tr778b, Đại chính 13).
Tiền thân của Bồ tát Địa tạng là đại Trưởng giả vậy.
Như vậy, Địa tạng Bồ tát bản nguyện kinh là kinh đức Phật Thích Ca nói về đại nguyện hóa độ những chúng sinh thọ tội khổ xa xưa của Bồ tát Địa tạng.
Và Bồ tát Địa tạng từ thuở xa xưa, thời kỳ đức Phật Giác-hoa-định-tự-tại xuất hiện, có một nữ nhân giai cấp Ba-la-môn phước đức vốn sâu dày, quần chúng đều khâm ngưỡng, đi đứng nằm ngồi đều có chư thiên hộ trì. Mẹ của nữ nhân mê tín, hủy báng Tam bảo, nữ nhân vì hiếu thảo đã tìm cách giải thích, hướng dẫn, nhưng mẹ nàng không tin nhân quả tội phước, nên khi chết, nghiệp thức đọa vào vô gián địa ngục, nữ nhân thương và hiếu kính mẹ, biết mẹ đọa vào thế giới địa ngục vô gián khổ đau, nên đã phát tâm cúng dường chùa tháp và kính lễ tôn tượng đức Phật Giác hoa định tự tại vương Như lai và thành kính trì niệm danh hiệu của Ngài để hồi hướng cho mẹ sớm thoát tội khổ. Nhờ vậy, mẹ của nữ nhân đã thoát khỏi tội khổ. Nữ nhân ở trước tháp và hình tượng của đức Phật Giác hoa định tự tại vương Như lai phát thệ nguyện: “Nguyện tôi đến kiếp vị lai, sử dụng mọi phương tiện rộng lớn để cứu độ hết thảy chúng sanh đang ở trong tội khổ, khiến cho tất cả họ đều được giải thoát”.(No 412, tr779a/25, Đại chính 13).
Nữ nhân ấy là tiền thân của Bồ tát Địa tạng vậy.
Lại nữa, Bồ tát Địa tạng đã từng làm vua giáo hóa dân chúng của mình thực hành Thập thiện nghiệp đạo và phát nguyện: “Nếu không cứu độ người thọ tội khổ trước, khiến cho tất cả họ được an lạc đạt đến bồ đề, thì nguyện cho đến tận cùng chưa thành Phật”. (No 412, tr780c/11, Đại chính 13).
Lại nữa, thời đức Phật Thanh tịnh Liên hoa mục Như lai, có nữ nhân Quang mục, thực hành lòng hiếu thảo đối với mẹ và tìm đủ mọi phương pháp để cứu mẹ thoát khỏi địa ngục, liền đối diện trước tôn tượng của đức Thanh tịnh liên hoa mục Như lai, phát hạnh nguyện:“Từ nay cho đến trăm ngàn muôn ức kiếp, bất cứ ở trong thế giới nào, có chúng sinh sinh bị thọ tội khổ ở trong địa ngục, cùng ba ác đạo, con nguyện cứu độ hết sạch, khiến cho tất cả họ đều thoát khỏi ác đạo, địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh,… và thành Phật hết rồi, sau đó con mới thành tựu bậc Chánh giác”. (No 412, tr781a19, Đại chính 13)
Nữ Quang mục cứu mẹ, phát khởi hạnh nguyện rộng lớn ấy là tiền thân của Bồ tát Địa tạng.
Nên, Địa tạng Bồ tát Bản nguyện kinh là kinh đức Phật Thích Ca nói về hạnh hiếu xa xưa của Bồ tát Địa tạng vậy.
Lại nữa, Bồ tát Địa tạng từ xa xưa đã có nguyện lực, uy lực hóa độ chúng sinh thọ tội khổ nơi các địa ngục và ngay cả những người cai ngục.
Bồ tát Địa tạng đã phân thân có mặt cùng khắp trăm ngàn muôn ức địa ngục trong vô lượng thế giới không thể nói hết, không thể nói hết, để giáo hóa vô lượng vô số chúng sinh ở nơi địa ngục, đến dự pháp hội tại cung trời Đao lợi… và họ đều cầm hương hoa đến cúng dường đức Phật Thích Ca Mâu ni, tất cả họ an trú vững chãi ở nơi đạo Vô thượng Bồ đề không thoái chuyển là đều nhờ sức giáo hóa của Bồ tát Địa tạng. (No 412, tr779b, Đại chính 13).
Như vậy, Địa tạng bản thệ lực kinh là kinh đức Phật Thích Ca Mâu Ni, nói về sức mạnh phân thân nhiếp độ chúng sinh ở địa ngục của vô lượng vô biên thế giới từ thệ nguyện xa xưa của Bồ tát Địa tạng.
Ý nghĩa danh hiệu Bồ tát Địa tạng
Danh hiệu Bồ tát Địa tạng, tiếng Phạn là Kṣitigarbha. Hán phiên âm Khất-xoa-để-nghiệt-bà và dịch là Địa Tạng. Địa là an nhẫn bất động, ví như quả đất; Tạng là sâu kín vắng lặng, ví như kho tàng, nên gọi là Địa Tạng.
Lại nữa, Địa Tạng còn có nghĩa là Phục Tạng, nghĩa là kho báu hàm chứa ở trong lòng đất.
Lại nữa, địa có nghĩa là vững chãi, sâu dày và rộng lớn; Tạng có nghĩa là dung chứa và giữ gìn. Bồ Tát Địa Tạng là vị Bồ Tát có khả năng giữ gìn và làm sinh khởi những hạt giống tốt đẹp nơi tâm chúng sanh, ví như quả đất có khả năng giữ gìn hết thảy hạt giống thảo mộc và làm sinh khởi hết thảy cỏ hoa, cây cối núi rừng.
Lại nữa, Bồ Tát Địa Tạng còn gọi là Như Lai Tạng Tính, vì tánh chất và công hạnh của vị Bồ Tát này, ví như Như Lai Tạng, hàm chứa hết thảy thân bản tánh chân thật, thâu nhiếp hết thảy công
đức và nơi phát sinh chánh trí. Từ nơi Như Lai Tạng Tánh, Bồ Tát phát khởi hạnh và nguyện cứu độ hết thảy chúng sanh, khiến cho tâm chúng sanh trống rỗng mọi hạt giống chấp thủ ngã và pháp, nên gọi là Bồ Tát Địa Tạng. Bồ Tát Địa Tạng cũng có tên là Bi Nguyện Kim Cương hay Diệu Nguyện Kim Cương, nghĩa là hạnh nguyện từ bi cứu độ chúng sanh của Ngài sắc bén và rắn chắc như kim cương.
Trong hiện tại hiền kiếp vào thời kỳ đức Phật Thích Ca ra đời, Bồ Tát Địa Tạng có mặt trong Hội chúng Bồ Tát của đức Phật Thích Ca với cương vị là vị Bồ Tát Đẳng Giác, thể chứng Như Lai Tạng Tánh. Bồ Tát đã hỏi đức Phật Thích Ca: “Vì sao các pháp thuộc về duyên sinh là pháp không?” Đức Phật Thích Ca dạy: “Nếu pháp sinh bởi duyên, ngoài duyên không có pháp, thế nào pháp tính không mà duyên sinh khởi pháp”. (Tổng trì phẩm, Kim cang tam muội kinh, Đại chính 9).
Ở cung trời Đao Lợi, đức Phật Thích Ca đã ca ngợi bản nguyện cứu độ hết thảy chúng sanh vĩnh viễn thoát khỏi khổ đau của Bồ Tát Địa Tạng vô lượng vô biên kiếp về trước và ân cần phó chúc trong tương lai Bồ Tát Di Lặc ra đời, tu tập thành Phật giáo hóa chúng sanh nơi cõi Ta bà này, bấy giờ Bồ Tát Địa Tạng gặp Phật Di Lặc và được thọ ký thành Phật.
Và cũng ở nơi cung trời Đao Lợi, Bồ Tát Địa Tạng đã khai thị nghiệp duyên nhân quả xấu ác của chúng sanh cho bà Ma-Da nghe.
Ở nơi cung trời Đao Lợi, đức Phật Thích Ca đã ca ngợi công hạnh tu tập của Bồ tát Địa tạng đến Bồ tát Văn thù Sư lợi và toàn thể thính chúng.
Do bản nguyện và thần lực tu tập, Bồ tát Địa tạng có khả năng ứng hóa vố số, vô lượng hình tướng để hóa độ vô số, vô lượng chúng sanh, với vô số, vô lượng phương tiện khác nhau, khiến cho hết thảy chúng sanh xa lìa khổ não, đạt đến Niết Bàn an lạc.
Hình tượng Bồ tát Địa tạng được các kinh mô tả là hình tượng của một vị Bồ tát đầu đội mũ tì lư, có đeo chuỗi ngọc hoặc hình tượng của một vị Sa môn, bên trong là ẩn hạnh Bồ tát, bên ngoài hiện tướng Sa môn, tay trái cầm ngọc báu, tay phải cầm tích trượng, ngồi hoặc đứng trên hoa sen, hoặc trên sư tử.
Hình tượng Bồ tát Địa tạng ở trong Mật Giáo, tay trái cầm hoa sen, trên hoa có cờ báu Như ý, tay phải cầm bảo châu, ngồi trên hoa sen, mật hiệu là Bi Nguyện Kim Cương, Dữ Nguyện Kim Cương.
Những đặc điểm của kinh
Nội dung của kinh có mười ba phẩm, với mười ba đề mục khác nhau.
Phẩm một: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Đao lợi thiên cung thần thông. Bản Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Thần thông trên cung trời Đao lợi. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Thần thông tại cung Đao lợi.
Đặc điểm của Phẩm này là nói về Thần lực. Thần lực ấy có bốn nội dung, như sau:
1- Thần lực là đối với cung trời Đao lợi, ấy là không gian thuyết pháp của đức Thích Ca Mâu Ni rộng lớn, trang nghiêm có khả năng dung chứa chư Phật và Bồ tát khắp cả mười phương tham dự trực tiếp pháp hội với số lượng nhiều không thể nghĩ bàn. Không những vậy mà còn dung chứa các thính chúng của vô số thiên chúng đến từ các cõi trời ở trong tam giới, cũng như Long chúng, Quỷ thần…
2- Thần lực của đức Phật Thích Ca đương vi Pháp chủ thuyết pháp với ánh sáng và âm thanh là không thể nói hết..
3- Thần lực của chư Phật, Bồ tát khắp cả mười phương đồng câu hội ở trong pháp hội để nghe pháp cũng là Thần lực không thể nghĩ bàn từ các Thính chúng tham dự pháp hội này. Đặc biệt ở điểm này là có cả chư Phật mười phương trực tiếp tham dự nghe pháp và tán dương khả năng giáo hóa của đức Phật Thích ca Mâu ni trong cõi Ta bà này.
4- Thần lực và nguyện lực của Bồ tát Địa tạng đối với hiếu hạnh và Từ bi là không thể nghĩ bàn.
Phẩm hai: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Phân thân tập hội. Bản Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Phân thân tập hội. Bản Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Thân phân hóa quy tụ lại.
Đặc điểm của phẩm này là nói về vận dụng mọi phương tiện phân thân giáo hóa của Bồ tát Địa tạng ở địa ngục, cùng khắp trăm ngàn vạn ức thế giới. Các phân thân ấy đều qui tụ về cung trời Đao lợi.
Đặc điểm của phẩm này có ba nội dung, như sau:
1- Phân thân là phương tiện vận dụng để cứu độ tội khổ của chúng sinh ở trong các địa ngục cùng khắp vô biên thế giới của Bồ tát Địa tạng..
2- Bồ tát Địa tạng có khả năng phân thân và có khả năng quy tụ các phân thân ấy lại.
3- Vận dụng phương tiện phân thân ấy, gồm đủ cả hai chủng loại chúng sinh là hữu tình và vô tình, Đây là điểm đặc biệt trong sự phân thân của kinh này.
Phẩm ba: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Quán chúng sinh nghiệp duyên. Bản Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Quán chúng sinh nghiệp duyên. Bản Hòa thượng Trí Quang dịch: Quán sát nghiệp quả chúng sinh.
Đặc điểm của phẩm này có ba nội dung như sau:
1-Đối tượng của nghiệp cảm là nhấn mạnh loài người ở cõi Diêm phù đề.
2-Hạnh nguyện của Bồ tát Địa tạng là phân thân cứu khổ các tội nhân thọ khổ ở các địa ngục.
3-Tội khổ mà Bồ tát Địa tạng cứu khổ là những tội nhân ở địa ngục vô gián, do chúng sinh tạo nghiệp dữ thuộc về bất hiếu giết hại cha mẹ; làm thân Phật chảy máu; phỉ báng Tam bảo, khinh thường kinh pháp xâm phạm tăng chúng thường trú…
Phẩm bốn: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Diêm phù chúng sinh nghiệp cảm. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Nghiệp cảm của chúng sinh. Bản của Hòa thượng Trí Quang dịch: Nghiệp quả của người Diêm phù.
Đặc điểm của phẩm này có ba nội dung như sau:
1- Tiếp tục nói về nghiệp quả của chúng sinh ở cõi Diêm-phù đề không phải chỉ vô gián mà còn nói rộng rãi về các nghiệp quả xấu ác khác nữa.
2- Nói về Đại thệ nguyện của Bồ tát Địa tạng.
3- Nói về phương pháp giải thoát nghiệp quả cho chúng sinh của Bồ tát Địa tạng.
Phẩm năm: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Địa ngục danh hiệu. Bản Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Danh hiệu của địa ngục. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang: Danh hiệu địa ngục.
Đặc điểm phẩm này có bốn nội dung như sau:
1- Phẩm này tiếp tục nói các danh hiệu địa ngục, không gian của các địa ngục, các hình cụ ở địa ngục và các cực hình ở trong các địa ngục ấy.
2- Nghiệp ác của người nào tạo ra, người ấy tự nhận lấy cảnh của khổ quả địa ngục, chứ không ai có thể thay thế.
3- Quay về nương tựa ở uy lực của Bồ tát Địa tạng và thực hành theo những gì kinh đã chỉ dẫn.
4- Bồ tát Địa tạng hướng dẫn tu tập không phải chỉ loại trừ nhân của khổ mà còn giúp loại trừ kết quả của khổ. Nghĩa là Bồ tát Địa tạng giáo hóa không những giúp kẻ tội khổ loại trừ Tập đế mà còn giúp kẻ tội khổ loại trừ kết quả của khổ là Khổ đế.
Phẩm sáu: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Như lai tán thán. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Như lai tán thán. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Thế Tôn tuyên dương.
Đặc điểm phẩm này có ba nội dung như sau:
1- Nói lợi ích của nhân và quả trong cõi người và cõi trời.
2- Lợi ích cả ngay trong thời hiện tại và cả thời vị lai.
3- Danh hiệu của kinh hàm chứa nội dung đại nguyện-đại lực của Bồ tát Địa tạng.
Phẩm bảy: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Lợi ích tồn vong. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Lợi ích cả kẻ còn người mất. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Lợi ích người còn kẻ mất.
Đặc điểm phẩm này có bảy nội dung như sau:
1- Nêu nhược điểm của người ở cõi Diêm phù đối với thiện và ác. Ác dễ tăng. Thiện dễ mất.
2- Làm điều thiện, tụng kinh, niệm danh hiệu Phật, Bồ tát hồi hướng cho người sắp chết, đang chết và đã chết giúp họ thoát khỏi đường dữ, sinh vào nhân thiên, hưởng đời sống thù diệu.
3- Tránh sát sinh để cúng tế quỷ thần, vì không có mảy may lợi ích cho người sắp chết mà còn làm cho nghiệp ác của người chết tăng lên.
4- Tránh sát sinh để cúng tế cho người chết và người sau khi chết, trong bảy tuần, mỗi tuần bảy ngày người thân làm tất cả phước thiện để hồi hướng cho người chết, khiến cho người chết thoát khỏi sinh vào đường dữ mà sinh vào nhân loại hay chư thiên để sống an lạc.
5- Những người sắp chết nghe danh hiệu Phật… có tội, không có tội đều siêu thoát.
6- Nếu người sống làm phước cho người chết, sống hưởng phước nhiều hơn người chết.
7- Cúng cho người chết là cúng chay, với những thức ăn tinh khiết. Cúng dường Tam bảo và Tăng là cúng dường những thức ăn tinh khiết chưa thọ dụng trước.
Phẩm tám: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Diêm la vương chúng tán thán. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Vua Diêm-la khen ngợi. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Chúa tôi Diêm-la xưng tụng.
Đặc điểm phẩm này có năm nội dung như sau:
1- Nói về chúa tể và thần chúng của Diêm la nhờ thần lực của Phật và Bồ tát Địa tạng mà đến được cung trời Đao lợi dự pháp hội.
2- Diêm la nói về hạnh tinh tấn cứu độ chúng sinh bị khổ tội ở địa ngục của Bồ tát Địa tạng.
3- Bồ tát Địa tạng giáo hóa loài ác thần trở thành thiện thần hộ vệ thế gian, muốn được các thiện thần ủng hộ, lúc sinh không được sát sinh để tiệc tùng, khi chết không được sát sinh để cúng tế.
4- Đọc tụng bản kinh này, niệm danh hiệu chư Phật để hộ trợ cho người qua đời không sa vào đường dữ mà sinh vào cảnh giới tốt đẹp.
5- Nói về do thực hành hạnh Từ bi mà hiện làm thân quỷ dữ, chứ phải là quỷ dữ thật. Nghĩa làm quỷ dữ là do nguyện, chứ không phải do nghiệp báo xấu.
Phẩm chín: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Xưng Phật danh hiệu. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Xưng danh hiệu chư Phật. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Xưng danh hiệu chư Phật.
Đặc điểm của phẩm này có ba nội dung như sau:
1- Bồ tát Địa tạng nói về lợi ích của người sống và người chết trong đời vị lai.
2- Bồ tát Địa tạng nói về danh hiệu chư Phật, người nghe danh hiệu chư Phật với tâm cung kính vượt khỏi trọng tội sinh tử, sinh vào thiện thú…
3- Danh hiệu chư Phật tiêu biểu như:
-Vô biên thân Như lai
-Bảo tính Như lai
-Ba đầu ma thắng Như lai
-Sư tử hống Như lai
-Câu lưu tôn Như lai
-Tỳ bà thi Như lai
-Bảo thắng Như lai…
Phẩm mười: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Giảo lượng bố thí công đức duyên. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: So sánh nhân duyên công đức của bố thí. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Trắc lượng công đức bố thí.
Đặc điểm của phẩm này có bốn nội dung như sau:
1- Nói về hạnh bố thí với tâm Từ bi, với lòng khiêm hạ, cho những người kém may mắn, phước bố thí ấy bằng phước cúng dường chư Phật.
2- Nói về hạnh cúng dường trực tiếp đối với chùa tháp, hình tượng chư Phật, Bồ tát, Thanh văn, và hồi hướng cho pháp giới chúng sinh, được phước báo ở những địa vị cao quý của Đế Thích, Phạm Vương.
3- Nói về hạnh bố thí biết hồi hướng phước báu không thể nghĩ bàn từ hữu lậu đến vô lậu.
4- Nói về hạnh bố thí chỉ vì bản thân, thì phước báo rất ít, so với bố thí với tâm Từ bi và lòng khiêm hạ.
Nói tóm lại: Phẩm này nói rõ phước báo bố thí đem lại hai loại phước đức hữu lậu và vô lậu.
Phẩm mười một: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Địa thần hộ pháp. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Địa thần hộ pháp. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Thần đất hộ trì.
Đặc điểm của phẩm này có ba nội dung như sau:
1- Địa thần hộ trì, nói về thệ nguyện hoàn tất và thệ nguyện không có hoàn tất. Thệ nguyện không hoàn tất là thệ nguyện của Bồ tát Địa tạng.
2- Địa thần hộ trì, nói về trú xứ an toàn, khi có tôn thờ, cúng dường, lễ bái, xưng tụng, tôn tượng của Bồ tát Địa tạng.
3- Địa thần hộ trì, nói về mười lợi ích của chỗ ở.
Phẩm mười hai: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Kiến văn lợi ích. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Thấy nghe được lợi ích. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Lợi ích của sự thấy nghe.
Đặc điểm của phẩm này có năm nội dung như sau:
1- Ánh sáng tuyệt diệu phóng ra từ đỉnh đầu của đức Thế Tôn.
2- Âm thanh tuyệt diệu phát ra từ kim khẩu của đức Thế Tôn.
3- Ánh sáng và âm thanh ấy của đức Thế Tôn là để ca ngợi công hạnh tu tập bước lên thập địa và làm lợi ích cho chúng sinh mà cụ thể là nhân và thiên của Bồ tát Địa tạng.
4- Nói về lợi ích của sự thấy, nghe, đắp vẽ hình tượng, cúng dường, chiêm bái đối với hình tượng của Bồ tát Địa tạng, cũng như quy y, trì niệm danh hiệu thì lợi ích không thể nghĩ bàn.
5- Đức Thế Tôn khuyến khích Bồ tát Quán thế âm tuyên dương kinh này ở trong cõi Ta bà, vì chúng sinh nơi cõi Ta bà này gắn chặc với Bồ tát Địa tạng, nhờ vậy mà cõi này được yên vui.
Phẩm mười ba: Bản của ngài Thật-xoa-nan-đà: Chúc lụy nhân thiên. Bản của Hòa thượng Thích Trí Tịnh dịch: Dặn dò cứu độ nhân thiên. Bản của Hòa thượng Thích Trí Quang dịch: Thế tôn ký thác.
Đặc điểm của phẩm này có ba nội dung như sau:
1- Đức Thế Tôn xác quyết Thần lực, Từ bi, Tuệ giác, Biện tài của Bồ tát Địa tạng là siêu việt, không thể nghĩ bàn.
2- Đức Thế Tôn ở trước chư Phật, đại Bồ tát, các Thính chúng đem hết chư thiên, nhân loại và các chủng loại khác ký thác cho Bồ tát Địa tạng, giáo hóa khiến họ đừng sinh vào đường dữ dù chỉ một ngày một đêm…
3- Nói về hai mươi tám lợi ích khi thấy hình tượng, nghe kinh điển của Bồ tát Địa tạng, trì tụng, cúng, dường, chiêm bái…
Phương pháp hành trì
Hành trì theo kinh này có những điểm thực hành như sau:
1- Thực hành hiếu hạnh với tâm từ bi.
2- Thực hành không sát sinh trong khi người thân sinh ra và khi người qua đời.
3- Thực hành bố thí.
4- Đắp vẽ hình tượng của Bồ tát Địa tạng để chiêm ngưỡng hoặc chiêm ngưỡng hình tượng của Bồ tát mỗi ngày.
5- Trì niệm danh hiệu Bồ tát Địa tạng bằng tất cả sự tôn kính.
6- Trì tụng kinh này.
7- Giữ gìn và truyền thông rộng rãi kinh này đến với mọi giới.
8- Hiệu quả thực hành đưa đến mười lợi ích (No 412, tr787a/27, Đại 13), hai mươi tám lợi ích (No 412, tr789c/7, Đại chính 13) hoặc bảy lợi ích.
Bảy lợi ích gồm:
1- Siêu việt Thánh địa.
2- Ác nghiệp tiêu diệt.
3- Chư Phật đến hộ trì.
4- Bồ đề bất thoái.
5- Tăng trưởng năng lực vốn có.
6- Biết được đời trước.
7- Cứu cánh thành Phật.
(No 412, tr789C/21, Đại chính 13).
Lịch Sử
Trong mười hai thể loại kinh điển do đức Phật tuyên thuyết, suốt bốn chín năm, tại mười sáu quốc gia thời Ngài còn tại thế, thì thể loại kinh này thuộc về văn loại Bản sự, Bản sinh và cũng có những loại khác như Vấn đáp, Kệ tụng…
Ngay ở trong văn hệ A hàm cũng có những thể loại Bản sự, Bản sinh như vậy.
Sau Phật Niết bàn, loại kinh thuộc văn hệ Bản sự, Bản sinh bằng khẩu truyền này lại là mũi nhọn đi đầu trong sự hoằng pháp, bằng truyện kể, truyền bá khắp cả năm lưu vực sông Hằng và vượt khỏi những lưu vực này đến những quốc gia xa hơn ngoài Ấn Độ dương bởi những Tăng nhân và Thương nhân Phật giáo.
Câu chuyện Thánh nữ Bà-la-môn thời đức Phật Giác hoa định tự tại Như lai, thực hành hiếu thuận cứu mẹ, thoát khổ địa ngục là tiền thân của Bồ tát Địa tạng, do đức Phật Thích Ca Mâu Ni kể lại ở trong kinh này (No 412, tr778b/19, Đại chính 13) là thể loại thuộc Bản sự, Bản sinh.
Và câu chuyện nữ nhân tên Quang Mục với lòng hiếu thảo đã tìm đủ mọi phương tiện để cứu mẹ thoát khổ địa ngục thời đức Phật Thanh Tịnh Liên Hoa Mục Như lai là tiền thân của Bồ tát Địa tạng, do đức Phật Thích Ca Mâu Ni kể lại, cũng thuộc thể loại này (No 412, tr780c/15, Đại chính 13).
Những câu chuyện thuộc về tiền thân của Bồ tát Địa tạng thực hành hạnh hiếu thảo như vậy, chắc chắn đã lan tỏa không những năm trong giới hạn của các quốc gia thuộc lưu vực sông Hằng mà cũng đã được truyền bá đến các quốc gia thuộc Đông Nam Á một cách rộng rãi sau Phật Niết bàn không bao lâu.
Lại nữa, câu chuyện về Thần thông của đức Phật hàng phục độc long ở Thạch thất nơi trú xứ của Tôn Giả Đại Ca Diếp, trước khi quy y Phật ở Phương Quảng Đại Trang Nghiêm kinh (No 187, tr611b, Đại chính 3); hay Đao lợi Thiên cung Thần thông ở Địa tạng Bồ tát bản nguyện kinh (No 412, tr777c, Đại chính 13), ấy là những câu chuyện Thần thông, được truyền tụng rộng rãi trong thời Phật và sau Phật Niết bàn, đã được biên tập ở trong các văn hệ kinh điển.
Những câu chuyện thuộc về Thần thông này không những lưu truyền ở trong mười sáu vương quốc thời bấy giờ mà còn lưu truyền vượt xa hơn.
Tác phẩm Mâu Tử Lý Hoặc luận, ở cuối thế kỷ thứ II, ghi lại câu chuyện đối thoại giữa ngoại nhân và Mâu tử về Phật trên đất Giao châu bấy giờ là Việt Nam ngày nay, như sau:
Ngoại nhân hỏi: “Thế nào là Phật? Mâu Tử đáp: “Phật có khả năng phân thân tán thể, lúc ẩn, lúc hiện, khi còn, khi mất, có khả năng thâu nhỏ lai, hoặc phóng to ra, tròn được, vuông được, hóa già được, hóa trẻ được. Vào lửa không bị cháy, đi trên lưỡi dao không bị tổn thương, ở nơi dơ không bị vấy bẩn, khi gặp tai họa không bị ảnh hưởng. Muốn đi thì bay, ngồi thì tỏa sáng…”. (No 2102, Hoàng minh tập 1, tr2a/1, Đại chính 52).
Từ đó, ta biết rằng, những câu chuyện thuộc về văn hệ bản sự, bản sinh, do đức Thích Ca Mâu Ni kể về công hạnh và nguyện lực tu tập của Bồ tát Địa tạng ở trong Địa tạng bồ tát bản nguyện kinh, có từ thời Phật, nhất là những câu chuyện về hiếu đạo và chúng đã lan tỏa trong mười sáu vương quốc thời Phật giáo hóa, cũng như sau khi Phật Niết bàn. Và sau khi Phật Niết bàn, những câu chuyện thuộc văn hệ bản sự, bản sinh như vậy, đã được tuyên lưu rộng rãi đến các quốc gia lận cận.
Bản kinh này không tìm ra nguyên bản tiếng Phạn tại Ấn Độ, lý do vào thế kỷ thứ V, khi quân Hung Nô từ miền núi kéo quân ra tiêu diệt vương triều Gandhara và nền văn minh của triều đại này là nước Pakistan ngày nay và Phật giáo ở triều đại này, bị quân Hung Nô hủy diệt toàn bộ kinh sách, cũng như các hình tượng chùa tháp Phật giáo vào thế kỷ thứ V; lại nữa thế kỷ thứ VIII, cũng như cuối thế kỷ XII, Hồi giáo xâm lăng Ấn Độ, hủy diệt Phật giáo, thiêu hủy toàn bộ kinh điển Phật giáo trên xứ sở này, nên các học giả ngày nay không thể tìm ra bản Phạn văn và đã cho ra rằng, bản kinh này không có tính chính truyền, nhưng căn cứ vào niên đại phiên dịch của bản kinh này, từ Phạn sang Hán của ngài Thật-xoa-nan-đà, đến Trung Quốc từ nước Khotan (Vu điền) thuộc Tây vực Ấn Độ, vào đời Đường, khoảng 695-704, để dịch các kinh điển Phật giáo, trong đó có bản kinh này, hiện có với số ký hiệu 412, tr777, Đại chính 13.
Căn cứ vào tư liệu hiện có của Đại chính, ta có thể suy đoán, bản kinh này đã lưu truyền ở các nước Tây vực và Ấn Độ sớm hơn vài thế kỷ, bằng tiếng Phạn và tiếng Khotan, trước khi ngài Thật-xoa-nan-đà đến Trung quốc dịch bản kinh này từ Phạn văn sang Hán văn. Và bản kinh này cũng là một trong những chất xúc tác để hình thành tư tưởng Như lai tạng, cũng như sinh diệt môn và chân như môn của Phật giáo Ấn Độ trong thời kỳ của ngài Aśvaghoṣa, (Mã Minh) khoảng năm 80-150. Sau TL.
Ở Trung quốc bản kinh này sau khi ngài Thật-xoa-nan-đà dịch vào đời Đường, đã có một ảnh hưởng nhất định, đối với các nhà Phật học Trung quốc.
Ở Tục Tạng kinh cuốn 21, ta thấy các bản Địa tạng bản nguyện kinh khoa văn, đời Thanh, Nhạc huyền soạn, tr622; Địa tạng bản nguyện luân quán, đời Thanh, Linh Thừa, soạn. Địa tạng Bồ tát bản nguyện kinh khoa chú tự, Đông minh-Duyệt phong, đề; Địa tạng Bồ tát bản nguyện kinh khoa chú tự, Bảo trì-Chân thường; Địa tang Bồ tát bản nguyện khoa chú, đời Thanh, Linh Thừa, tập.
Ở Việt Nam vào thời Tiền Lê, vua Lê Long Đỉnh đã cử phái bộ sang Tống để thỉnh Đại tạng kinh và thời Lý đã cho sao chép Đại tạng kinh đưa vào tàng kinh các của quốc gia. Trong Tạng kinh đời Tống đã có bản kinh này do ngài Thật-xoa-nan-đà dịch vào đời Đường đã được lưu hành, khiến tăng sĩ và Trí thức Việt Nam bấy giờ đã biết đến bản kinh này.
Vào triều vua Minh Mạng năm thứ IV (1823), đã khắc in bản kinh này, nhưng bản khắc in này là bản dịch của Sa môn Pháp Đăng. Năm Quý mùi (1943) vào triều Bảo Đại, bản Hán này khắc in chữ Hán có phiên âm Quốc ngữ.
Năm 1947, Hòa thượng Thích Trí Tịnh đã dịch bản Hán này ra Việt văn và kinh được lưu truyền rất rộng rãi. Bản của ngài Trí Tịnh dịch đã tái bản đến mười một lần.
Vào thập niên năm mươi, Cư sĩ mai Thọ Truyền đã giảng Địa tạng mật nghĩa ở chùa Xá lợi Sài gòn và nhiều tự viện khác ở nam phần và kinh này đã xuất bản năm 1957.
Ngài Tuệ Nhuận đã dịch bản kinh này, lưu truyền khắp Bắc phần và đã xuất bản năm 1964.
Hòa thượng Thích Trí Quang đã dịch kinh này và xuất bản 1970 và tái bản rất nhiều lần.
Như vậy, Địa tạng Bồ tát bản nguyên kinh ở Việt nam xuất hiện rất sớm và có những ảnh hưởng nhất định trong đời sống tâm linh, nhất là về mặt hiếu đạo đối với người sống cũng như người đã qua đời, nhất là những người nữ khó sinh con và sinh con khó nuôi, đều nhờ năng lực hành trì kinh này mà mọi sở cầu đều được toại nguyện.
Niềm tin và kết luận
Các nước Phật giáo Bắc truyền như Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc, Tây Tạng, Mông Cổ, Bhutan… đã có những ảnh hưởng rất lớn đối với bản nguyện của Bồ tát Địa tạng từ bản kinh này trong các lãnh vực Tín ngưỡng, Triết học, Văn hóa, Đạo đức gia đình và xã hội.
Như ở Ấn Độ thời kỳ Tư tưởng Như Lai Tạng hay A-laị-da- thức ra đời, kinh này đóng một vai trò rất quan trọng trong việc hình thành những hệ tư tưởng này.
Ở Trung Quốc bắt đầu từ thời Tùy Đường. Ở Hàn Quốc cho rằng, hóa thân của Bồ tát Địa tạng đản sinh trong dòng dõi quốc vương nước Tân La, họ Kim, tên là Kiều Giác, sau khi xuất gia đến Trung Quốc vào thời nhà Đường tu tập đắc đạo, khi thị tịch, nhục thân còn nguyện vẹn bảo tháp hiện thờ tại Cửu hoa sơn ở tỉnh An Huy. Tinh thần hiếu đạo của kinh này đã nâng tư tưởng hiếu đạo bản địa lên một tầm cao, không những hiện thế mà còn siêu thoát.
Ở Việt Nam câu chuyện Quan Âm Diệu thiện ở chùa Hương, liên hệ đến hiếu đạo là gắn liền với tinh thần hiếu đạo từ bản sự, bản sinh của Địa tạng Bồ tát bản nguyện kinh.
Bồ tát Địa tạng có ảnh hưởng rất lớn trong các khoa nghi của cầu siêu bạt độ, trai đàn chẩn tế của khoa Du già.
Những bà mẹ Việt nam khi có thai ký thai tại chùa hay sinh con, bán con cho chùa để con dễ nuôi, thông minh, xinh đẹp và hiếu thảo cũng đi từ tinh thần hiếu đạo và nguyện lực bảo hộ những hạt giống tốt đẹp và môi trường sống đầy sinh lực tích cực từ tư tưởng của bản kinh này.
Ở Nhật Bản tín ngưỡng Địa Tạng bắt đầu từ thời đại Bình An đến thời đại Liêm Thương, trở thành tín ngưỡng dân gian. Những người mẹ Nhật bản khi sinh con cũng đem con đến chùa kính lễ Tôn tượng Bồ tát Địa tạng.
Ở Tây Tạng, Bhutan, tín ngưỡng Địa Tạng có từ thời ngài Liên Hoa Sanh đến Tây Tạng và Bhutan…
Sự có mặt của Bồ tát Địa tạng giữa cuộc đời, làm cho cả hai thế giới âm dương đều có mặt trong nhau và giúp nhau dựng xây an lạc bằng chất liệu hiếu tình của đại nguyện Từ Bi. Đại nguyện ấy của Bồ Tát là giữ gìn và chăm sóc hạt giống hiếu tình cho tất cả chúng sanh bằng chất liệu trí tuệ và nâng hạt giống ấy đến chỗ toàn hảo của một bậc Giác ngộ hoàn toàn đầy đủ cả hai chất liệu trí tuệ và từ bi.
Thực hành theo tinh thần của Địa tạng Bồ tát bản nguyện kinh, 30 giống xấu ác trong tâm, nuôi dưỡng những mầm giống nhân sinh tốt đẹp của hiện tại và có thể có được một môi trường xanh sạch đẹp ở hiện tại và tương lai.
Nên, Bồ tát Địa tạng và đại nguyện của Ngài được ghi lại ở kinh này là chất xúc tác tốt đẹp đối với mọi thời đại của con người chúng ta.
Huế, mùa Đông, Bính ngọ, Tây lịch 2026
Thích Thái Hòa