Bảo hộ và phát triển sự nghiệp của chúng ta

Bảo hộ và phát triển sự nghiệp của chúng ta

Pháp thoại do Hòa thượng Thích Thái Hòa giảng tại văn phòng công ty FDI – Sài Gòn. Ngày 19 tháng giêng, năm Ất mùi (nhằm ngày 09/03/2015)

Như chúng ta đã biết, bất cứ một tổ chức nào muốn bảo hộ và phát triển sự nghiệp thì phải có phương pháp. Nếu bảo hộ mà không có phương pháp thì hiệu quả bảo hộ của chúng ta không có kết quả. Muốn phát triển sự nghiệp mà không có phương pháp thì không thể phát triển được. Muốn bảo hộ sự nghiệp mà không có phương pháp thì sự nghiệp đó chỉ là sự hư ảo mà thôi. Phát triển sự nghiệp mà không có phương pháp thì sự phát triển đó chỉ là sự mơ ước hão huyền. Cho nên chúng ta cần thực hiện phương pháp bảo hộ và phát triển sự nghiệp của chúng ta. Có năm chất liệu để thực hiện phương pháp bảo hộ và phát triển sự nghiệp đó là:

1.Chân thật

Chúng ta lấy gì để bảo hộ sự nghiệp của mình? Chúng ta lấy gì để phát triển sự nghiệp của mình? Tiền bạc, luật pháp, áp lực, năng lực, tất cả những điều đó chưa đủ khả năng để bảo hộ sự nghiệp của chúng ta, chưa đủ khả năng để phát triển sự nghiệp của chúng ta.

Chất liệu bảo hộ và phát triển sự nghiệp của chúng ta là chất liệu chân thật. Nếu thiếu chất liệu này, chúng ta không thể bảo hộ và phát triển được sự nghiệp. Thiếu chất liệu chân thật thì chúng ta có dùng kỹ thuật, nghệ thuật để bảo hộ và phát triển sự nghiệp được không? Không, những điều đó không thể thay thế sự chân thật được. Có thể nói đó chỉ là chiến thuật chứ không phải là chiến lược. Cho nên, chúng ta phải biết đem tâm chân thật để bảo vệ sự nghiệp và phát triển sự nghiệp của chúng ta. Sự chân thật là một phép lạ có khả năng bảo vệ sự nghiệp của chúng ta khiến cho sự nghiệp của chúng ta tồn tại một cách có ý nghĩa. Điều này quý vị có thể chiêm nghiệm từ nơi bản thân mình.

Người xưa có câu: “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” có nghĩa là điều mình không thích người khác làm cho mình, thì mình đừng làm cho người khác. Đó là sự thật. Như vậy, ở trên đời này, có ai muốn người khác nói dối với mình không? Không! Có ai muốn người khác làm dối với mình không? Không! Rõ ràng, chúng ta không muốn ai nói dối với mình, không muốn ai làm dối với mình. Không thích, thì chúng ta có thiết đặt mối quan hệ không? Không. Không thiết đặt quan hệ thì làm sao phát triển được. Không quan hệ và không tin tưởng nhau làm sao bảo hộ cho nhau. Cho nên, chất liệu bảo hộ, chất liệu phát triển là từ nơi sự chân thật, và tôi cho rằng nếu chúng ta sống với chất liệu chân thật thì chất liệu ấy có khả năng bảo hộ và phát triển sự nghiệp của chúng ta.

Có lẽ, quý vị cũng đã đọc được những thông tin trên mạng, quý vị cũng đã thấy có những doanh nghiệp bước đầu rất thành công, nhưng sau đó thất bại. Bởi vì, bước đầu thì chân thật nhưng sau đó là giả dối. Cho nên, nếu chúng ta sống thiếu yếu tố chân thật sẽ không bảo hộ và không thể phát triển được sự nghiệp của chúng ta.

Chúng ta có sự nghiệp riêng và sự nghiệp chung. Một sự nghiệp riêng cho chúng ta và sự nghiệp chung cho tổ chức và cho cộng đồng nhưng dù chung hay riêng thì chúng ta đều phải thiết lập trên chất liệu chân thật.

Quý vị có thấy rằng, chúng ta sống chân thật với nhau ăn có ngon không? Ăn rất ngon. Ngủ có khỏe không? Ngủ rất khỏe. Chúng ta đi tới đâu cũng rất tự nhiên. Bởi vì, chúng ta sống rất chân thật mà chân thật là nhu cầu cao nhất của đời sống con người. Nó chế tác ra hạnh phúc cho con người chúng ta.

Chúng ta thiếu chân thật thì đừng nói đến sự nghiệp, đừng nói đến phát triển sự nghiệp. Dù cho cuộc đời này, mọi người có xảo trá đến mấy đi nữa thì mình cũng đem tâm chân thật mà sống. Chúng ta sống chân thật thì chết cũng chân thật. Chúng ta sống dối trá, thì chết cũng dối trá. Lối sống dối trá không hấp dẫn và thú vị bằng lối sống chân thật. Nó không bình an như lối sống chân thật.

Dối trá cũng chết mà chân thật cũng chết. Nhưng dối trá chết trong lo âu, sợ hãi, đau khổ. Còn chân thật thì chết trong an lạc, trong thảnh thơi, không có gì phải ân hận, cần chết thì chết thôi.

Dối trá cũng cười, chân thật cũng cười nhưng cái cười của dối trá không bền, cái cười của chân thật thì hồn nhiên và thoải mái vô cùng.

Như vậy, chúng ta lấy cái gì để bảo vệ sự nghiệp của chúng ta? Lấy chân thật. Chúng ta lấy cái gì để phát triển sự nghiệp của chúng ta? Lấy chân thật. Đây là điều có khả năng xây dựng và phát triển sự nghiệp của chúng ta lớn mạnh. Tự thân của mỗi người đem chất liệu này cống hiến cho cái chung của tập thể, từ đó nó trở nên vững mạnh, vững mạnh có cơ sở.

Mỗi người đem sự chân thật hiến tặng cho cái chung, ví như một trăm rưỡi người ở trong công ty FDI, đem sự chân thật đó cống hiến cho cái chung thì nó trở thành một khối chân thật, khối chân thật đó trở nên bất hoại, các sự cạnh tranh bên ngoài không đánh phá nổi.

Không có bậc thánh hiền nào ở trên đời này dạy con người sống giả dối. Không có bậc minh triết nào trong đời này sống cuộc sống giả dối. Nếu sống giả dối thì họ đã không trở thành thánh hiền. Nếu sống giả dối thì họ đã không trở thành bậc minh triết.

Sống không chân thật thì không ai gọi đó là bậc đạo đức mô phạm cho đời. Sống mà không chân thật thì không ai để cho mình trở thành người lãnh đạo. Muốn lãnh đạo thì phải làm gì? Phải sống chân thật thôi. Khi mình sống chân thật, mình không thích làm lãnh đạo, người ta vẫn tạo điều kiện, yêu cầu mình lãnh đạo. Còn sống giả dối thì không được bền lâu và trở nên nguy hiểm khi mình làm lãnh đạo.

Sống chân thật có hai chất liệu tạo thành đó là lương tâm và lương tri của con người. Mình sống chân thật tự mình mình biết, không cần ai biết. Tự lương tâm, lương tri của mình phán xét, không cần tranh chấp với ai và không cần ai phán xét.

“Dù ai nói ngả, nói nghiêng,
Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân”.

Cho nên, khi chúng ta sống mà lương tâm không bị cắn rứt, lương tri không bị dày vò thì chúng ta cảm thấy hạnh phúc. Chúng ta sẽ vững chãi trong sự nghiệp của mình.

2.Từ hòa

Từ là từ bi, thương yêu. Hòa là hòa thuận. Nghĩa là trong đời sống chúng ta sống biết thương yêu và biết hòa thuận với mọi người để sống cùng và sống với. Chất liệu này cũng để bảo hộ và phát triển sự nghiệp của mình.

Quí vị thử nhìn lẵng hoa ở trước mặt, lẵng hoa này tự nó không trở thành lẵng hoa nếu nó không có những cái không phải có từ lẵng hoa. Ví dụ như không khí không phải là hoa nhưng nếu không có không khí, thì không thể nào có được lẵng hoa. Đất không phải là hoa nhưng nếu không có đất thì không thể nào có hoa. Nước không phải là hoa nhưng nếu không có nước để tưới hoa thì không thể nào có hoa. Phân bón không phải là hoa nhưng nếu không có phân bón thì hoa không thể nào tươi tốt. Không có con người chăm sóc, bảo vệ thì hoa không thể tồn tại lâu dài. Hoa trở nên đẹp khi nào nó ý thức được là nó đang sống cùng, sống với những gì không phải là nó. Nếu nó ý thức được như vậy thì nó mới có từ hòa. Nó sẽ thương nó, bảo vệ nó bằng cách thương và bảo vệ những gì không phải là nó mà tạo ra nó.

Ví dụ như anh Kết làm kế toán trưởng, anh bảo vệ anh là anh phải biết bảo vệ những thuộc cấp của anh. Anh phải biết bảo vệ những gì liên hệ đến công việc của anh bằng tâm chân thành. Như vậy, anh Kết là người có chất liệu vừa chân thật, vừa từ hòa. Từ đó, những người chung quanh sẽ bảo vệ anh. Còn nếu anh chỉ biết anh mà không biết những người chung quanh thì không ai bảo vệ anh. Không ai bảo vệ anh, vì anh thiếu chất liệu từ hòa, nên anh tự cô lập và tự hủy diệt chính anh. Đó là chân lý. Anh Kết phải thấy cho được điều đó thì anh mới bảo vệ và phát triển được sự nghiệp của anh.

Cũng vậy, khi một đóa hoa nhận ra nó được tạo ra bởi những cái không phải là hoa thì đó mới thật sự là hoa.

Người lãnh đạo cũng vậy, lãnh đạo được tạo ra bởi những cái không phải lãnh đạo, không có gì để lãnh đạo thì người đó mới thật sự có tài năng lãnh đạo. Còn cứ cho rằng, mình là người lãnh đạo thì người đó không bao giờ có khả năng lãnh đạo và không có khả năng bảo vệ cương vị lãnh đạo, cũng không thể phát triển khả năng của mình đến với những người chung quanh. Bởi vì, cứ cho mình là người lãnh đạo, mình đi tới với những người bị lãnh đạo thì họ sẽ tránh xa mình. Gặp mình họ có chào mình thì với tính cách đối đãi, đối phó và đối tác hơn là chân tình. Người lãnh đạo không bao giờ nghe được tiếng nói chân thật của người thuộc cấp, vì sao? Vì họ thiếu chất liệu từ hòa.

Chúng ta thương mình, thương người đồng sự, nhưng đồng thời cũng phải có khả năng thương người đối nghịch mình.

Trong quy luật phát triển, thương người đồng sự cũng để phát triển, thương người đối nghịch cũng để phát triển. Đây chính là điểm mạnh của dân chủ Tây phương. Nó phát huy tính chất đối lập mà lại đối lập trong từ hòa. Cho nên, chúng ta phải biết thương, thương mới hòa, thương mới thuận.

Khi chúng ta biết sống cùng, sống với mọi người, được nghe tâm tư, hơi thở, suy nghĩ, hoàn cảnh khó khăn, hoàn cảnh thuận lợi của từng người, của từng công việc mà mình chia sẻ được thì đó đúng là người lãnh đạo. Nếu thuộc cấp không thấy những điều đó thì mình rọi sự hiểu biết của mình vào cho họ thấy. Bởi vì, nhân viên thì họ chỉ thấy chuyên môn của họ thôi. Mình là người lãnh đạo thì mình phải có cái thấy xuyên suốt, mặt bao quát và chi ly hơn họ. Nhưng mình phải nói với họ bằng cách nào? Nói bằng cách từ hòa. Không phải nói bằng cách kẻ cả. Nói bằng cách kẻ cả, có thể làm cho khả năng của người dưới bị thui chột. Đây là điều mà quí vị lãnh đạo cần phải lưu ý.

Đừng bao giờ nói với người khác bằng cách nói của kẻ cả. Đây là kinh nghiệm của bản thân. Đôi khi tôi cũng gọi quí thầy trẻ, mấy chú, mấy điệu ra ngồi chơi, ăn mứt bánh với tôi ở Tàng Kinh Các. Thỉnh thoảng, cũng cũng hát hoặc ngâm thơ hoặc kể chuyện cho họ nghe, không khí khi đó trở nên hòa thuận thân thiện. Quí thầy trẻ, mấy chú, mấy điệu có khả năng tự thân kích hoạt, bắt đầu thể hiện khả năng của mình. Nhờ có từ hòa, nên có sự thể hiện khả năng của thuộc cấp, nên ta mới thấy được tài năng của thuộc cấp để nâng đỡ. Cho nên, trong sự hòa thuận của người lớn, trong sự từ hòa của người lớn, chúng ta có thể thấy được khả năng và tài hoa của người thuộc cấp qua sự kích hoạt của chất liệu từ hòa. Tôi đã sử dụng những điều này đối với các thầy trẻ.

Cứ vào đêm 30 Tết mỗi năm, tôi mời quí thầy trẻ, mấy chú, mấy điệu vào Tàng Kinh Các để cùng uống trà, ăn mứt gừng; tôi nói những lời dễ thương với quí thầy, mấy chú, mấy điệu rồi chúc Tết và lì xì. Trong khung cảnh đó, ai có gì đều bộc bạch ra. Không khí rất dễ thương và tự nhiên, nó tạo ra tiền đề để ngày mai mình đón xuân rất có ý nghĩa. Tôi đã thực hiện như vậy và thấy mình rất hạnh phúc. Công ty của chúng ta phải tổ chức buổi tổng kết cuối năm như những điều tôi đã chia sẻ, chứ đừng tổng kết mà bày ra ăn uống, nhậu nhẹt say sưa, mất hết tự chủ, rồi nói những lời không dễ thương với nhau.

Người ta kính mình mà sợ hãi, thương mình mà lờn, thì mình chưa phải là người lãnh đạo có tài. Kính mà sợ hãi là chuyện bình thường. Kính mà quí, thương mà quý mới hay, thương mà không lờn là điều chúng ta cần phải học tập và nuôi dưỡng.

Có chất liệu từ hòa trong đời sống tự thân của chúng ta, trong công việc của chúng ta thì sự nghiệp của chúng ta được bảo hộ và được phát triển. Trong sự nghiệp chung và sự nghiệp riêng của chúng ta, cũng phát triển bằng chất liệu từ hòa. Có chân thật rồi cũng phải có từ hòa. Có chân thật mà nói như “cục vắt hòn” thì không ai chịu được sự chân thật đó. Chân thật mà nặng hơn cả búa tạ khiến mọi người đều khiếp sợ thì khả năng của thuộc cấp không thể phát triển được. Mọi người cộng sự sẽ xa lánh. Cho nên, có sự chân thật rồi, cũng cần phải có từ hòa, khiến điều hành công việc sẽ trở nên sống động và nhẹ nhàng.

Vậy quý vị phải nhớ chất liệu thứ hai để bảo hộ và phát triển được sự nghiệp của chúng ta là từ hòa.

3.Khiêm cung

Thường thường, chúng ta làm việc gì mà thành công, người ta tâng bốc mình, mình bắt đầu mất trọng lực. Khiêm cung, nó không đẩy mình ra khỏi trọng lực của mình, dù họ có tâng bốc mình hay công việc có thành đạt nhưng mình vẫn luôn luôn giữ được trọng lực, trọng điểm của mình. Còn nếu mình thành công mà người ta tâng bốc mình, mình mất tự chủ sẽ bị bật ra khỏi trọng lực của mình thì mình không bảo hộ và phát triển được sự nghiệp của mình.

Có nhiều doanh nghiệp đã thất bại chỉ vì được khen thưởng, được tâng bốc rồi mất cảnh giác. Bộ phận giám đốc mất cảnh giác, nhân viên mất cảnh giác thì sẽ không bảo vệ và phát triển được sự nghiệp của mình. Khiêm cung là chất liệu mình cần phải thực tập.

Người ta khen, mình chấp nhận hoan hỷ. Mình rà xét cái khen đó như thế nào. Có những cái khen độc hại hơn những cái chê, phải không? Nhưng có khi chê nó độc hại hơn là khen. Cho nên, cả khen hay chê đều có thể độc hại hoặc khen hay chê đều có thể đưa tới lợi ích. Vậy nên mình phải khiêm cung trước thất bại hoặc thành công để bảo vệ được sự nghiệp của mình.

Quý vị thử đọc lịch sử đi, quý vị sẽ thấy nước Nhật trong thế chiến thứ hai thất bại hoàn toàn, đầu hàng đồng minh vô điều kiện. Nhưng đến năm 1960, nước Nhật phát triển trở lại, họ đã có video. Chính phủ Nhật đã dạy cho dân chúng rằng, nước mình đang nghèo khó nên phải tự nỗ lực, tự trọng, phải tự khắc phục mọi hoàn cảnh của nước mình. Người Nhật trước thế chiến thứ hai rất tự phụ về khả năng của mình, do thiếu khiêm cung, họ đã trở thành quân phiệt với nhiều quốc gia, nhất là ở Đông Nam Á, nên họ đã bị thất bại trong thế chiến thứ hai. Nhưng sau thế chiến thứ hai, người Nhật đã trở nên khiêm cung và họ đã thành công nhiều mặt, khiến cả thế giới kính nể họ. Tôi đã cùng với quý thầy trẻ và chị Pháp Nguyên đi đến Nhật. Người Nhật chào mình rất hay. Khi chúng tôi tới khách sạn, bộ phận tiếp tân đứng xếp hàng hai dãy, ăn mặc sạch sẽ, chỉnh tề. Khi mình đi vào, tất cả đều cúi đầu chào, cho đến khi mình đi qua họ mới ngẩng đầu lên. Họ mang hành lý vào cất đặt rất tươm tất. Khi mình rời đi, họ cũng đứng xếp hàng hai bên để chào và đợi khi xe chuyển bánh họ mới ngẩng đầu lên và đi vào. Chính đức tính khiêm cung đó làm cho khách du lịch đều cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái mỗi khi đến đất nước Nhật. Mọi người đến Nhật đều cảm thấy quý trọng người Nhật, không ai dám khinh rẻ họ. Họ đã bảo vệ được uy tín của họ. Nếu được đi du lịch và nghiên cứu tiếp, tôi cũng sẽ đến nước Nhật. Đất nước Nhật tuy giàu có và thành đạt nhưng người dân Nhật vẫn khiêm cung. Đó là cái đức của người giàu, cái đức của người có trí tuệ và là cái đức của người thành đạt. Nếu không có đức, lấy cái gì để bảo hộ và phát triển sự nghiệp của mình. Quý vị có thấy được đức tính khiêm cung đó không? Nó rất hay! Mọi người, ai tới trước, đi trước. Ai tới sau, đi sau. Tài nguyên của đất nước họ không bằng tài nguyên của đất nước Việt Nam; thiên tai lại xảy ra quá nhiều, nào là động đất, sóng thần, núi lửa, nhưng nhờ đức tính khiêm cung mà khách du lịch mọi nơi trên thế giới đều ưa thích đến đất nước này và đóng góp không ít cho sự phồn vinh của nước Nhật.

Tôi nghĩ rằng một chất liệu nữa góp thêm vào phương pháp để bảo hộ được sự nghiệp của chúng ta đó chính là chất liệu khiêm cung. Làm việc gì ta không nên tự kiêu, tự hào, tự đắc. Quý vị hãy cố gắng thực tập.

Quý vị có tài hoa, nhưng phải biết khiêm cung thì uy tín của mình sẽ lớn lên rất nhiều. Tuy mình tài giỏi, mình thấy người kém hơn mình, mình không thích, lại hay nạt nộ, hay la rầy vì họ làm sai. Họ kém khả năng đối với mình, nên làm sai là điều mà mình có thể chấp nhận để giúp họ hoàn chỉnh. Mình chỉ nói nhỏ nhẹ để hướng dẫn cho họ hoàn chỉnh. Như vậy, đức khiêm cung có khả năng bảo hộ được sự nghiệp chung. Nhưng đối với người giàu có, người trí thức, người có quyền lực, người thành đạt mà nói chuyện khiêm cung thì đó là chuyện rất khó đối với họ. Nhưng, tất